ศาลหลักเมืองขอนแก่น

ประวัติศาลหลักเมืองขอนแก่น

เดิมแท้อยู่บ้านโนนเมืองอำเภอชุมแพจังหวัดขอนแก่นซึ่งอยู่ห่างจากตัวอำเภอชุมแพเป็นระยะทาง 1 กิโลเมตรบริเวณโดยรอบเป็นเนินดินสูงมีพื้นที่ประมาณ 20 ไร่ล้อมรอบด้วยคลองสองชั้นมีสะพานข้ามและมีทางเข้าออกทางเดียวเช่าอำเภอชุมแพเรียกพื้นที่ตรงนี้ว่ากูก่อนจะไปถึงกูจะมีรูปพระนอนสลักลงบนหินปัจจุบันบริเวณนี้เป็นป่า

เมื่อปีพุทธศักราช 2498 ประมาณเดือน 4 ได้มีคนแก่มากราบเรียนท่านเจ้าคุณพระราชสารธรรมมุนีหลวงพ่อกัณหาเจ้าคุณเจ้าคณะจังหวัดขอนแก่นวัดศรีนวลเล่าว่ามีอยู่วันหนึ่งท่านได้นอนพักที่โรงนาฝันประหลาดว่าเห็นคนแก่นุ่งห่มชุดขาวบ่นว่าอยากจะไปอยู่ในเมืองคืนที่ 2 ฝันอีกว่าอยากไปอยู่ในเมืองและพูดต่อว่าอยากไปอยู่เป็นมิ่งขวัญของเมืองเพราะคืนที่ 3 ก็ได้ฝันลักษณะเดิมอีกจากนั้นพอตื่นขึ้นก็รู้สึกว่าร้อนรนอยู่ไม่ได้นอนไม่ได้ไม่รู้จะไปปรึกษาใครก็เลยเดินทางเข้าในเมืองมาเล่าความฝันให้ท่านเจ้าคุณฟังและท่านเจ้าคุณได้ถามว่าลักษณะตรงนั้นเป็นอย่างไรคนแก่ตอบว่าลักษณะตรงนั้นเป็นภูเก่ามีปากขนาดใหญ่ต้นไม้ขึ้นหนาทึบมีเสาหินและใบเสมาเป็นจำนวนมากท่านเจ้าคุณก็เลยบอกปากว่าถ้าเป็นมิ่งขวัญของเมืองก็ต้องเป็นหลักเมือง

ส่วนอีกความเชื่อหนึ่งคือได้มีการย้ายเมืองจากเมืองเก่ามาตั้งอยู่บริเวณศาลากลางจังหวัดขอนแก่นและสถานที่ราชการต่างๆณปัจจุบันซึ่งในการย้ายเมืองในครั้งนี้ยังไม่มีหลักเมืองตามคตินิยมโบราณเป็นเหตุให้พ่อค้าประชาชนตลอดถึงฝ่ายสงฆ์เห็นว่าขาดสิ่งสำคัญอันเป็นมิ่งขวัญสวัสดิมงคลของเบอร์บ้านเมืองจึงเป็นเหตุให้บ้านเมืองประสบอัคคีภัยอย่างใหญ่หลวงถึง 3 ครั้งในการนี้ล้วนธุระนายพินิจผู้ว่าราชการจังหวัดขอนแก่นในสมัยนั้นได้ประชุมปรึกษาหารือกับส่วนราชการต่างๆในจังหวัดขอนแก่นให้มีการสร้างศาลหลักเมืองโดยได้รับความร่วมมือจากกรมศิลปากรในการออกแบบก่อสร้างให้เป็นปูชนียสถานลักษณะจตุรมุขให้มีความสวยงามสมกับเป็นของบูชาคู่บ้านคู่เมืองใช้งบประมาณในการก่อสร้าง 80000 บาท

ในสมัยนั้นนายกเทศมนตรีเมืองขอนแก่นคือนายประวิทย์จันทนาพิมพ์ได้นำรถของเทศบาลและยืมรถโรงสีข้าวของเถ้าแก่เซ็งแซ่ลี้เพื่อค้นเสาหลักเมืองโดยได้ไปพบกับกำนันตำบลชุมแพคือขุนบุญบาลชุมแพบำรุงตระกูลดีบุญมีณชุมแพในขณะที่ขนย้ายเสาหลักเมืองรถเกิดติดหล่มไม่สามารถเดินทางต่อไปได้ก็เลยปรึกษากันว่าเฮาเป็นผู้น้อยผู้ใหญ่บ่ได้มาเพื่อนเลยบอกไปและได้อัญเชิญเสาหลักเมืองลงไว้ที่วัดพระนอนแล้วกลับมาเล่าเหตุการณ์ให้ท่านเจ้าคุณฟังท่านเจ้าคุณเลยไปอัญเชิญด้วยตัวเองได้นำหมอลำหนังมาฉลองที่วัดพระนอน 1 คืนแล้วค่อยอัญเชิญออกมาจำนวน 4 หลักเสาหลักเมืองมีลักษณะเป็นเสมาหินทรายรูปทรงแปดเหลี่ยมมีรอยสลักเป็นรูปกลีบดอกบัวและกลีบบัวสองกลีบมีลายสลักตัวหนังสือขอมโดยหลักที่ 1 อยู่ที่ศาลหลักเมืองขอนแก่นอำเภอเมืองจังหวัดขอนแก่นกว้าง 42 cm สูง 100 34 cm หลักที่ 2 อยู่ที่ศาลหลักเมืองอำเภอชุมแพจังหวัดขอนแก่นหนาว 22 cm กว้าง 35 เซนติเมตรและสูง 78 cm เอสส่วน 2 หลักที่เหลืออยู่ที่หน้าโบสถ์วัดศรีนวลอำเภอเมืองจังหวัดขอนแก่นหลักที่ 1 หนา 40 cm กว้าง 60 cm สูง 175 เซนติเมตรและหลักที่ 2 หนา 25 cm กว้าง 75 cm สูง 170 cm พิธีตั้งเสาหลักเมืองนิมนต์พระมาสวดยกตั้งแบบตามพิธีพุทธที่สนามศาลาสุขใจ ตั้งชื่อว่าศาลหลักเมืองมีนามย่อว่าอินทผ่าการก่อสร้างได้ร่วมกันสร้างทั้งคนไทยและคนจีนนอกจากนี้ยังอัญเชิญอากงอาม่ามาร่วมอยู่กันกับศาลหลักเมืองคนจีนเรียกรวมว่าศาลหลักเมืองกงคนไทยเรียกว่าศาลหลักเมืองจนถึงปัจจุบัน